Het Gemeentewegendecreet zoals dit nu bestaat is trad pas in werking in september van 2019. Het beloofde een vereenvoudiging van het vorige systeem te zijn dat dringend aan vernieuwing toe was. Het Gemeentewegendecreet bleek toch hier en daar te haperen. De Vlaamse overheid tracht nu de puntjes op de i te zetten met het huidige voorontwerp. Dit voorontwerp geeft uitvoering aan het Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen en het Regeerakkoord. Met dit decreet wil de Vlaamse regering de vergunningsprocedures efficiënter maken; knelpunten uit de praktijk wegwerken én meer rechtszekerheid bieden aan zowel gemeenten als aanvragers.

Door de huidige begrippen te vereenvoudigen tracht de decreetgever meer rechtszekerheid te creëren. Waar men in de bestaande regelgeving werkt met een waaier aan termen zoals aanleggen, verplaatsen, wijzigen of opheffen van een gemeenteweg, zal men nu werken met de uniforme verzamelterm “wijzigingen aan het gemeentelijk wegennet”. Deze term omvat elke aanleg, verplaatsing, opheffing of breedtewijziging van een wegverbinding die deel uitmaakt van het gemeentelijk wegennet.  Het uitvoeren van inrichtingswerken binnen de rooilijnen – of bij het ontbreken daarvan, binnen de feitelijke grenzen – van een bestaande of geplande gemeenteweg vormt geen wijziging van het gemeentelijke wegennet. Ook de definitie van een ‘rooilijn’ zal worden verduidelijkt als de huidige of toekomstige grens van een openbare weg die vastgelegd is in een rooilijnplan.

Het voorontwerp brengt ook de nodige wijzigingen mee voor de relevante procedures. De geïntegreerde procedure werd hervormd. Er zal nu geen verplicht rooilijnplan moeten worden ingediend bij de vergunningsaanvraag. Het volstaat dat de aanpassingen grafisch worden aangeduid op de vergunningsplannen. Wanneer men geen rooilijnplan indient, geldt de later gerealiseerde toestand niet als ‘rooilijn’ maar enkel als ‘feitelijke weggrens’. De beroepstermijnen zullen worden gelijkgeschakeld en dus afgestemd worden op de vergunningsprocedure. Het afzonderlijk administratief beroep zal verdwijnen en de Raad voor Vergunningsbetwistingen zal bevoegd worden. De gemeenteraad zal in de toekomst ook toelichten hoe de aanvrager aan haar bezwaren tegemoet kan komen bij een weigering van de ‘zaak van de wegen’.

Er worden ook enkele zaken veranderd aan de reguliere (autonome) procedure. De belangrijkste wijzigingen zijn de verlenging van de termijn na het openbaar onderzoek en de vereenvoudiging van de erkenningsprocedure. Men zal nu over een termijn van 90 dagen beschikken om een rooilijnplan of grafisch plan definitief vast te stellen na het openbaar onderzoek. De afzonderlijke behoeftenafweging en de vergoedingsregeling bij rooilijnplannen worden geschrapt. Schattingsverslagen en min-/meerwaardeberekeningen behoren daarmee tot het verleden.

Het voorontwerp doorloopt momenteel de adviesronde bij de SARO, de Minaraad, de VTC en de Raad van State, waarna het ter parlementaire behandeling voorligt. Het is dus best mogelijk dat de finale wijzingen er nog wat anders uitzien.