Eind vorig jaar werd door de Vlaamse regelgever, mede op basis van het eindrapport van de Expertencommissie van 30 september 2025, het Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen goedgekeurd (https://www.ddk-law.be/actualiteit/vlaamse-regering-werkt-verder-aan-rechtszekere-en-robuuste-vergunningen/).

Om de hierin vervatten ambities te kunnen waarmaken, wordt thans naarstig door de Vlaamse regelgever gewerkt aan de effectieve omzetting hiervan in decreten en uitvoeringsbesluiten

Op 29 mei 2026, werd in het licht hiervan door de Vlaamse regering het voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van de invoering van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure, principieel goedgekeurd.

Voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van de invoering van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure principieel goedgekeurd

 Op 29 mei 2026 keurde de Vlaamse Regering principieel het voorontwerp van decreet tot wijziging van verschillende decreten naar aanleiding van de invoering van de modulaire omgevingsvergunningsprocedure, dat een eerste concrete uitvoering geeft aan een reeks aanbevelingen uit het Actieprogramma.

Voorliggend voorontwerp van decreet heeft in hoofdzaak betrekking op de invoering van de prioritaire procedurele aspecten uit het Actieprogramma, die wetgevingstechnisch neerkomen op het doorvoeren van een aantal optimalisaties en het wegwerken van knelpunten aan de modulaire omgevingsvergunningsprocedure.

Deze modulaire omgevingsvergunningsprocedure werd, zoals u weet, al enige tijd geleden decretaal uitgewerkt in het decreet van 17 mei 2024 tot wijziging van de regelgeving betreffende de omgevingsvergunning wat betreft de invoering van een modulaire omgevingsvergunningsprocedure en het omgevingsbesluit. Met uitzondering van artikel 203, 1° en 3° van het wijzigingsdecreet (d.i. een wijziging van artikel 9 van het Vlaams Stikstofdecreet) trad dit decreet evenwel nog niet in werking trad.

Met voorliggend voorontwerp van decreet wordt ervoor geopteerd om bepaalde wijzigingsbepalingen van het decreet van 17 mei 2024 in hun totaliteit op te heven en te hernemen in dit decreet, zij het in sommige gevallen met een minimale wijziging. Vanuit de dienst Wetgevingstechniek van de Raad van State wordt echter afgeraden om een wijzigingsbepaling te wijzigen die nog niet in werking is getreden.

Eerder werd er met het decreet van 17 mei 2024 al voor geopteerd om af te stappen van het onderscheid tussen de gewone en de vereenvoudigde vergunningsprocedure zoals we die op vandaag kennen en deze voortaan modulair op te bouwen. Met het oog op het oplossingsgericht kunnen vergunnen, wordt middels voorliggend voorontwerp van decreet nog steeds een vergunningsprocedure vooropgesteld dewelke afhankelijk van de inhoud en de aard van de aanvraag de hiertoe benodigde modules kan bevatten.

De modulaire omgevingsvergunningsprocedure in eerste administratieve aanleg en in administratief beroep bestaat, in voorkomend geval, uit een of meer van de volgende modules:

1.de indiening van de vergunningsaanvraag of het administratief beroep;

2. een onderzoek naar de ontvankelijk- en volledigheid van de aanvraag of het beroep;

3. advisering;

4. in voorkomend geval, een openbaar onderzoek;

5. in voorkomend geval, de toepassing van een of meerdere administratieve lussen;

6. de toepassing van een of meerdere wijzigingslussen;

7. het onderzoek van en de beslissing over de aanvraag of het beroep;

8. de bekendmaking van de beslissing over de aanvraag of het beroep.

Op basis van het Actieprogramma inzake rechtszekere en robuuste vergunningen worden hieraan middels het voorontwerp van decreet nog enkele nodige optimalisaties doorgevoerd en worden hieraan ook nog enkele regelgevende quick wins uit het Actieprogramma toegevoegd, zoals onder meer:

• het recht op een laagdrempelig en constructief vooroverleg voor alle initatiefnemers om meer rechtszekerheid te kunnen bekomen in de fase die voorafgaat aan de vergunningsaanvraag;

• de invoering van maatschappelijke meerwaarde als beoordelingscriterium en een vereenvoudiging van de geïntegreerde procedure en de “zaak der wegen” om meer rechtszekerheid te kunnen bekomen bij de behandeling van de vergunningsaanvraag;

• de invoering van een stel- en attentieplicht om onder meer te kunnen komen tot beter gemotiveerde vergunningsbeslissingen, tot een efficiëntere en snellere rechtspraak over omgevingsvergunningen en een responsabilisering van alle betrokken actoren;

• Voortaan zal in de administratieve beroepsfase de mogelijkheid geboden worden om een verzoek tot herziening in te dienen tegen de beslissing die in graad van administratief beroep werd genomen. Aan de herzieningsprocedure wordt een attentieplicht gekoppeld. Alle inspraakreacties tegen een aanvraag en/of vergunningsbeslissing moeten in de vergunningsprocedure aan de vergunningverlenende overheid kenbaar worden gemaakt, zo niet verliest men het recht om naar de Raad voor Vergunningsbetwistingen te stappen en deze argumenten voor het eerst in de rechterlijke beroepsprocedure op te werpen. De aanvrager zal hierdoor wel langer op een uitvoerbare omgevingsvergunning moeten wachten.

• de mogelijkheid om een vergunning in te trekken tijdens de jurisdictionele met het oog op het kunnen bekomen van rechtspraak over omgevingsvergunningen die zorgt voor oplossingen;

Vervolgtraject

Dit voorontwerp van decreet zal nu voor advies worden voorgelegd aan de Strategische Adviesraad Ruimtelijke Ordening – Onroerend Erfgoed (SARO), de Milieu-en Natuurraad van Vlaanderen (Minaraad), de Mobiliteitsraad Vlaanderen (MORA), de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG), de Vereniging van de Vlaamse Provincies (VVP), en de Vlaamse Toezichtcommissie voor de verwerking van persoonsgegevens (VTC).

De Vlaamse regelgever hoopt het voorontwerp thans in het najaar definitief te kunnen laten goedkeuren, waarna de nodige uitvoeringsbesluiten én de noodzakelijke aanpassing van het Omgevingsloket tevens kunnen uitgewerkt worden.

De datum van inwerkingtreding van het modulair vergunningensysteem en het omgevingsbesluit werd door dit decreet van 17 mei 2024 overgelaten aan de Vlaamse Regering.